ฟรีแลนซ์กับภาษี ต้องรู้อะไรบ้าง ก่อนโดนเรียกเก็บย้อนหลัง

ฟรีแลนซ์ในไทยหลายคนคิดว่าตัวเองไม่มีนายจ้าง ก็ไม่ต้องยุ่งเรื่องภาษี ความเข้าใจนี้ผิด และอาจทำให้โดนเรียกเก็บภาษีย้อนหลังพร้อมค่าปรับได้

ฟรีแลนซ์ต้องเสียภาษีอะไรบ้าง

1. ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ภ.ง.ด. 90/91)

รายได้จากการรับงานฟรีแลนซ์จัดเป็น เงินได้ประเภทที่ 2 (40(2)) หรือ ประเภทที่ 6 (40(6)) ขึ้นอยู่กับลักษณะงาน

40(2): รับจ้างทำงานที่ใช้ฝีมือ ความรู้ความสามารถส่วนตัว เช่น นักเขียน, ดีไซเนอร์, โปรแกรมเมอร์
40(6): วิชาชีพอิสระ เช่น แพทย์, ทนายความ, สถาปนิก, นักบัญชี

ยื่นแบบปีละครั้ง ภายใน 31 มีนาคม ของปีถัดไป (หรือ 8 เมษายน ถ้ายื่นออนไลน์)

2. ภาษีครึ่งปี (ภ.ง.ด. 94)

ถ้ามีรายได้ประเภท 40(2)-(8) เกิน 60,000 บาทในครึ่งปีแรก ต้องยื่น ภ.ง.ด. 94 ด้วย ภายใน 30 กันยายน ของทุกปี

3. VAT (ถ้ารายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี)

ถ้ามีรายได้รวมเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจดทะเบียน VAT และยื่น ภ.พ. 30 ทุกเดือน

หักค่าใช้จ่ายได้แบบไหน

ฟรีแลนซ์ประเภท 40(2) สามารถหักค่าใช้จ่ายได้ 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท โดยไม่ต้องแสดงหลักฐาน

แต่ถ้าค่าใช้จ่ายจริงสูงกว่านั้น สามารถหักตามจริงได้โดยต้องมีเอกสารประกอบครบถ้วน เช่น:

ค่าซอฟต์แวร์, subscription ที่ใช้ทำงาน
ค่าอุปกรณ์ คอมพิวเตอร์, กล้อง
ค่าเดินทางเพื่อพบลูกค้า
ค่าอินเทอร์เน็ต, โทรศัพท์ส่วนที่ใช้งาน

ถูกหัก ณ ที่จ่ายแล้ว ยังต้องยื่นภาษีอีกไหม

ต้องยื่นอยู่ครับ เพราะเงินที่ถูกหัก 3% เป็นแค่การจ่ายล่วงหน้า ไม่ใช่การชำระภาษีครบ ตอนยื่นแบบปลายปีจะนำมาหักออกจากภาษีที่ต้องจ่ายจริง ถ้าถูกหักไว้มากกว่าที่ต้องจ่าย สามารถขอคืนภาษีได้

คำถามที่พบบ่อย

ถ้ารายได้ไม่ถึงเกณฑ์ ต้องยื่นไหม? ถ้ารายได้ไม่ถึง 120,000 บาทต่อปี (สำหรับโสด) ไม่ต้องเสียภาษี แต่ยังต้องยื่นแบบถ้ามีรายได้จากทางนี้

จดบริษัทดีกว่าทำในนามบุคคลไหม? ขึ้นอยู่กับรายได้ ถ้ารายได้เกิน 1-2 ล้านบาทต่อปี มักคุ้มกว่าที่จะจดนิติบุคคลเพราะอัตราภาษีนิติบุคคลอาจต่ำกว่า แนะนำให้ปรึกษานักบัญชี

เก็บหลักฐานค่าใช้จ่ายย้อนหลังได้ไหม? ควรเก็บตั้งแต่แรก ถ้าทำย้อนหลังอาจหาใบเสร็จไม่ครบ และกรมสรรพากรอาจไม่ยอมรับ

หมายเหตุ: ข้อมูลในบทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป กฎหมายภาษีมีการเปลี่ยนแปลงได้ ควรปรึกษานักบัญชีหรือตรวจสอบกับกรมสรรพากรโดยตรงสำหรับกรณีของคุณ